Home - Over de leerstoel

Over de leerstoel

De Bijzondere Leerstoel is in 2012 ingesteld op initiatief van SPV en dankzij de financiële bijdragen via de beheerstichting, waarin bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties samenwerken.

Prof dr. Marinka Kuijpers sprak op 30 november 2012 haar oratie ‘architectuur van leren voor de loopbaan: richting en ruimte’ uit als Bijzonder Hoogleraar aan de Open Universiteit. Ze legde de nadruk op de veranderingen in onze samenleving die van leerlingen/studenten en werkenden vraagt dat zij - gedurende hun (leer)loopbaan - hun kwaliteiten leren ontdekken, ontwikkelen en benutten. Begeleiding en een loopbaangerichte leer/werkomgeving zijn hiervoor noodzakelijk.

Mede dankzij inzet van de hoogleraar en advisering is de verbetering van loopbaanontwikkeling en de bijbehorende begeleiding (LOB) vastgelegd in wetgeving betreffende het vernieuwde vmbo. Ook de positionering van loopbaanbegeleiding in het mbo is mede dankzij de hoogleraar tot stand gekomen.
De succesvolle ontplooiing van activiteiten en de noodzaak om de positie van loopbanen in het curriculum verder te versterken en uit te breiden tot de gehele onderwijskolom en arbeidsorganisaties, maakt dat het bestuur van beheerstichting zich inzet voor continuering van de leerstoel.


Plannen voor de bijzondere leerstoel

Het plan is om in de volgende termijn van de leerstoel onderzoek en kennisdeling te organiseren met betrekking tot:

  • loopbaanontwikkeling van leerlingen en studenten in de gehele beroepskolom;
  • deskundigheidsbevordering van leraren (en hun leidinggevenden) in het kader van loopbaanbegeleiding;
  • leven lang ontwikkelen van werknemers vanuit een loopbaanperspectief.
  • versterken van een loopbaanleeromgeving in scholen en arbeidsorganisaties.

De gekozen opzet in samenwerking tussen partners uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, de Open Universiteit en onderwijsorganisaties blijkt een succesvolle formule en wordt gehandhaafd.


Uitgangspunten

Loopbaanontwikkeling van werknemers en jongeren

Loopbaanontwikkeling van leerlingen en werknemers krijgt steeds meer aandacht. Dit heeft te maken met de continue veranderingen in werk, waar werknemers op in moeten kunnen spelen om werk te krijgen en te behouden. Het onderwijs heeft de taak om leerlingen en studenten hier op voor te bereiden. Een goede loopbaanbegeleiding is essentieel om jongeren en werknemers hun eigen ontwikkeling te leren sturen om van maatschappelijke betekenis te kunnen zijn en voor persoonlijke zingeving. Ofwel: om aan de veranderende eisen in werk het hoofd te kunnen bieden waar in werk hun hart naar uit gaat. Een manier om zelf vorm te leren geven aan de persoonlijke loopbaan is het inzetten van loopbaancompetenties.

Loopbaangericht opleiden

Een omgeving waarin jongeren de kans krijgen om hun loopbaancompetenties te ontwikkelen en te benutten is praktijkgericht, dialogisch en vraaggericht. Hiervoor  is samenwerking nodig tussen onderwijs en bedrijfsleven. Op school en in de beroepspraktijk kunnen verschillende soorten activiteiten opgezet worden om een loopbaangerichte leeromgeving vorm te geven. Belangrijk daarbij is dat deze loopbaanactiviteiten samenhangen en ingebed zijn in het dagelijks leren en werken, waarin een continu cyclisch proces op gang wordt gebracht van ervaren, reflectie op de ervaringen en zelfsturing in de (keuzes voor) vervolgstappen in loopbaanontwikkeling. Voor de vormgeving van loopbaangericht opleiden is duidelijke visie op loopbaanontwikkeling van belang.

Loopbaangericht werken

Om loopbaangericht opleiden te realiseren, moeten routines van docenten veranderen. Dit vraagt om professionalisering. Voor vernieuwingen is collectief leren effectiever dan individueel leren en is ondersteuning van het management essentieel. Om niet alleen een structuurverandering op gang te brengen maar ook een cultuurverandering te bewerkstellingen, is het van belang dat de focus niet alleen gericht is op de leeromgeving van de lerenden maar eveneens op de werkomgeving van docenten die eveneens loopbaangericht kan worden vormgegeven.

Niet alleen docenten, maar nagenoeg alle werknemers krijgen te maken met veranderingen in werk en worden geacht zich ‘een leven lang te ontwikkelen’. Leven lang ontwikkelen voor een individu is gericht op het van betekenis zijn voor de samenleving, om het werk te kunnen doen dat gedaan moet worden. Tegelijkertijd geeft het de mogelijkheid tot persoonlijke zingeving in het leven. Echter wat de samenleving nodig heeft, is niet altijd waar wij ‘zin’ in hebben.  Door een leven lang ontwikkelen vanuit een loopbaanperspectief te benaderen, kunnen werknemers zelf invloed hebben op hun ontwikkeling. Hiervoor zouden werknemers, net als studenten, loopbaancompetenties kunnen inzetten. Voor de verbinding tussen ‘van betekenis zijn’ en ‘zingeving’ is een dialoog nodig, waarin beide partijen verantwoordelijkheid hebben en nemen. Dit moeten jongeren/ burgers/ werkenden leren. Samenwerking en dialoog zijn essentieel om ruimte en richting te creëren voor loopbaangericht leren en werken.
 

De bijzondere Leerstoel ‘Leeromgeving en loopbaanleren’  2021

Inleiding

In de periode 2019-2022 van de Bijzondere Leerstoel Leeromgeving en Leerloopbanen vindt een verbreding plaats naar het onderwerp Leven lang Ontwikkelen vanuit een Loopbaanperspectief. Er zal verder ingezet worden op versterking van inbreng van organisaties om kennis en ervaringen deel te laten uitmaken van loopbaanontwikkeling voor leerlingen/ studenten in de beroepskolom. 

Onderzoeksprojecten

In 2021 zijn de resultaten van  onderzoek naar een Leven lang ontwikkelen vanuit een Loopbaanperspectief verspreid. Presentaties en publicaties hebben deel uitgemaakt van de kennisverspreiding. In de samenwerking met Noloc, de beroepsvereniging van loopbaan-professionals, en Loopbaan¬groep is een boekje uitgekomen met aanbevelingen, gebaseerd op het onderzoek, voor loopbaanbegeleiders. Het voornemen is om verschillende publicaties en vervolgonderzoek in 2021 en 2022 te realiseren.
Vanuit de leerstoel is meegeschreven aan meerdere onderzoeksaanvragen in samenwerking met verschillende partijen in Nederland. In 2020 is een eerste studie afgerond van een onderzoeksleernetwerk bij de Willibrord Stichting in Utrecht. Dit onderzoek heeft een praktisch vervolg gekregen in schooljaar 2020/2021, begeleid vanuit de leerstoel.

Bijdrage aan wetenschappelijke activiteiten

Marinka Kuijpers heeft op verschillende manieren een bijdrage geleverd aan wetenschappelijke activiteiten:

  • Lid van de NRO adviescommissie voor de evaluatie beleidsinterventies in het mbo
  • Lid van de NRO-programmacommissie Aansluiting (beroeps)Onderwijs en Arbeidsmarkt
  • Lid van promotiecommissies 
  • Reviews van wetenschappelijke artikelen 
  • Betrokken bij pre-promotietraject van HU, OU en ECBO
  • Bijdrage aan onderzoek, lid van begeleidingscommissies en ondersteuning bij promotie-plannen van potentiële promovendi.

Kennisdeling

In 2021 een Leerstoelgroep-bijeenkomsten gepland. Hierin zal Martha Magee, promovenda, haar onderzoek presenteren.Kennisdeling vindt eveneens plaats door zitting te nemen in de wetenschappelijke adviesraad van SBB, en de adviesraden van het Consortium Beroepsonderwijs, Diensten & Producten, het landelijk Expertisepunt LOB, het kernteamlid van Noloc professionals en het tijdschrift Begeleidingskunde. Daarnaast maakt de hoogleraar deel uit van de ‘LOB-tafel’, een landelijke LOB-groep vanuit beleid, praktijk en wetenschap over de ontwikkelingen in het onderwijs op het gebied van LOB.
In 2021 is verder bijgedragen aan kennisdeling door een podcast en masterclass strategisch HRM voor de PO-raad, advisering op landelijk niveau over een leven lang ontwikkelen, over de positie van LOB in het Curriculum en over het kiezen van techniek door migranten jongeren.
In 2021 is een loopbaancompetentietool ontwikkeld voor de VO-raad voor leraren om hun loopbaancompetenties te ontwikkelen en voor managers om deze ontwikkeling te begeleiden. Ook de PO-raad wil deze tool beschikbaar stellen voor hun leraren en managers.

Publicaties 2021

Magee, M., Kuijpers, M., & Runhaar, P. (2021). How vocational education teachers and managers make sense of career guidance. British Journal of Guidance & Counselling. 
Kuijpers, M., & Draaisma, A. (2021). Leiding geven aan Leven Lang Ontwikkelen. Heerlen: Bijzondere Leerstoel Leeromgevingen en -loopbanen.
Van Dinteren, R. & Kuijpers, M. (in druk). Leiding voor ontwikkeling. Loopbaanvisie.
Kuijpers, M. (2021). Uitgangspunt is eigen regie (column). Bij de Les 6(16) 29.

Publicaties m.b.t. de leerstoel

Klercks, J. (2021).  https://epale.ec.europa.eu/nl/blog/loopbaangericht-leven-lang-ontwikkelen-een-lezenswaardig-onderzoek
De Lange, J. (2021). https://www.onderwijscommunity.nl/2021/05/llo-wie-zijn-leervraag-helder-definieert-staat-sterker-in-het-leven/
De Lange, J. (2021). https://hrcommunity.nl/2021/04/08/wie-een-heldere-leervraag-definieert-staat-sterker-in-het-leven/
SER (2021) https://www.ser.nl/nl/thema/leven-lang-ontwikkelen/publicaties/persoonlijke-drijfveren-llo
SER (2021) https://www.ser.nl/nl/actueel/Kalender/llo-loopbaanperspectief

Presentaties 2020/2021

Kuijpers, M. (2021, 2 juni). Loopbaanperspectieven voor leraren. Webinar VO-raad.
Kuijpers, M. (2021, 26 mei). Het belang van LOB in het mbo. Webinar Scalda college.
Kuijpers, M. (2021, 21 mei). LOB bij STO voor effectiviteit en duurzaamheid. Webinar.
Kuijpers, M. (2021, 29 april). Leven lang ontwikkelen vanuit een loopbaanperspectief. Faculteit Onderwijswetenschappen, Open Universiteit.
Kuijpers, M. (2021, 20 april). Leven lang ontwikkelen vanuit een loopbaanperspectief. Ontwikkeling telt Festival.
Kuijpers, M. (2021, 18 maart). Leven lang ontwikkelen vanuit een loopbaanperspectief. Webinar.
Kuijpers, M. (2021, 16 maart). Leven lang ontwikkelen. Lab 2-daagse, Consortium Beroepsonderwijs.
Kuijpers, M. (2021, 18 februari). Loopbaangerichte begeleiding. Webinar Hogeschool van Amsterdam.
Kuijpers, M. (2021, 4 februari). LOB in coronatijd, Webinar.
Kuijpers, M. (2021, 26 januari). Leven lang ontwikkelen vanuit een loopbaanperspectief. Webinar HR, PO-raad.

Agenda

22 - 09 - 2021
2e landelijke conferentie vso - pro - (v)mbo: Met Talent Samenwerken

Jongeren uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en entree-opleidingen van het mbo hebben talent. Daarmee gaan ... Lees meer ›

31 - 12 - 2021
Bijscholing VMBO gaat nog steeds door, ook voor de nieuwe leerweg

Bijna 20.000 training zijn er inmiddels verzorgd in het kader van Bijscholing VMBO. Door corona was er even een dip in de ... Lees meer ›

  


Deel