Home - Over de leerstoel

Over de leerstoel

De Bijzondere Leerstoel is in 2012 ingesteld op initiatief van SPV en dankzij de financiële bijdragen via de beheerstichting, waarin bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties samenwerken.

Prof dr. Marinka Kuijpers sprak op 30 november 2012 haar oratie ‘architectuur van leren voor de loopbaan: richting en ruimte’ uit als Bijzonder Hoogleraar aan de Open Universiteit. Ze legde de nadruk op de veranderingen in onze samenleving die van leerlingen/studenten en werkenden vraagt dat zij - gedurende hun (leer)loopbaan - hun kwaliteiten leren ontdekken, ontwikkelen en benutten. Begeleiding en een loopbaangerichte leer/werkomgeving zijn hiervoor noodzakelijk.

Mede dankzij inzet van de hoogleraar en advisering is de verbetering van loopbaanontwikkeling en de bijbehorende begeleiding (LOB) vastgelegd in wetgeving betreffende het vernieuwde vmbo. Ook de positionering van loopbaanbegeleiding in het mbo is mede dankzij de hoogleraar tot stand gekomen.
De succesvolle ontplooiing van activiteiten en de noodzaak om de positie van loopbanen in het curriculum verder te versterken en uit te breiden tot de gehele onderwijskolom en arbeidsorganisaties, maakt dat het bestuur van beheerstichting zich inzet voor continuering van de leerstoel.


Plannen voor de bijzondere leerstoel

Het plan is om in de volgende termijn van de leerstoel onderzoek en kennisdeling te organiseren met betrekking tot:

  • loopbaanontwikkeling van leerlingen en studenten in de gehele beroepskolom;
  • deskundigheidsbevordering van leraren (en hun leidinggevenden) in het kader van loopbaanbegeleiding;
  • leven lang ontwikkelen van werknemers vanuit een loopbaanperspectief.
  • versterken van een loopbaanleeromgeving in scholen en arbeidsorganisaties.

De gekozen opzet in samenwerking tussen partners uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, de Open Universiteit en onderwijsorganisaties blijkt een succesvolle formule en wordt gehandhaafd.


Uitgangspunten

Loopbaanontwikkeling van werknemers en jongeren

Loopbaanontwikkeling van leerlingen en werknemers krijgt steeds meer aandacht. Dit heeft te maken met de continue veranderingen in werk, waar werknemers op in moeten kunnen spelen om werk te krijgen en te behouden. Het onderwijs heeft de taak om leerlingen en studenten hier op voor te bereiden. Een goede loopbaanbegeleiding is essentieel om jongeren en werknemers hun eigen ontwikkeling te leren sturen om van maatschappelijke betekenis te kunnen zijn en voor persoonlijke zingeving. Ofwel: om aan de veranderende eisen in werk het hoofd te kunnen bieden waar in werk hun hart naar uit gaat. Een manier om zelf vorm te leren geven aan de persoonlijke loopbaan is het inzetten van loopbaancompetenties.

Loopbaangericht opleiden

Een omgeving waarin jongeren de kans krijgen om hun loopbaancompetenties te ontwikkelen en te benutten is praktijkgericht, dialogisch en vraaggericht. Hiervoor  is samenwerking nodig tussen onderwijs en bedrijfsleven. Op school en in de beroepspraktijk kunnen verschillende soorten activiteiten opgezet worden om een loopbaangerichte leeromgeving vorm te geven. Belangrijk daarbij is dat deze loopbaanactiviteiten samenhangen en ingebed zijn in het dagelijks leren en werken, waarin een continu cyclisch proces op gang wordt gebracht van ervaren, reflectie op de ervaringen en zelfsturing in de (keuzes voor) vervolgstappen in loopbaanontwikkeling. Voor de vormgeving van loopbaangericht opleiden is duidelijke visie op loopbaanontwikkeling van belang.

Loopbaangericht werken

Om loopbaangericht opleiden te realiseren, moeten routines van docenten veranderen. Dit vraagt om professionalisering. Voor vernieuwingen is collectief leren effectiever dan individueel leren en is ondersteuning van het management essentieel. Om niet alleen een structuurverandering op gang te brengen maar ook een cultuurverandering te bewerkstellingen, is het van belang dat de focus niet alleen gericht is op de leeromgeving van de lerenden maar eveneens op de werkomgeving van docenten die eveneens loopbaangericht kan worden vormgegeven.

Niet alleen docenten, maar nagenoeg alle werknemers krijgen te maken met veranderingen in werk en worden geacht zich ‘een leven lang te ontwikkelen’. Leven lang ontwikkelen voor een individu is gericht op het van betekenis zijn voor de samenleving, om het werk te kunnen doen dat gedaan moet worden. Tegelijkertijd geeft het de mogelijkheid tot persoonlijke zingeving in het leven. Echter wat de samenleving nodig heeft, is niet altijd waar wij ‘zin’ in hebben.  Door een leven lang ontwikkelen vanuit een loopbaanperspectief te benaderen, kunnen werknemers zelf invloed hebben op hun ontwikkeling. Hiervoor zouden werknemers, net als studenten, loopbaancompetenties kunnen inzetten. Voor de verbinding tussen ‘van betekenis zijn’ en ‘zingeving’ is een dialoog nodig, waarin beide partijen verantwoordelijkheid hebben en nemen. Dit moeten jongeren/ burgers/ werkenden leren. Samenwerking en dialoog zijn essentieel om ruimte en richting te creëren voor loopbaangericht leren en werken.


Resultaten van de Bijzondere Leerstoel van 2012 tot 2018

De resultaten zijn jaarlijks op wetenschappelijke en maatschappelijke waarde goed beoordeeld door de beheerstichting en het Curatorium, samengesteld door de Open Universiteit. De bijdragen van de hoogleraar aan de ontwikkeling van LOB in VMBO en MBO zijn van groot belang geweest. De werkzaamheden van de hoogleraar, gesteund door de leden van de beheerstichting, hebben de integratie van LOB in de nieuwe Profielprogramma’s voor het VMBO mede mogelijk gemaakt. Haar gedachtengoed is uitgangspunt in de LOB die verplicht gesteld wordt voor alle leerlingen (zie het wetsvoorstel ‘profielen in VMBO en vernieuwing examenprogramma’s’ (www.rijksoverheid.nl). De activiteiten van de hoogleraar hebben nadrukkelijk bijgedragen aan het versterken van de noodzaak om LOB deel te laten uitmaken van onderwijsprogramma’s in VO, MBO en HBO.


Onderzoek

In het eerste termijn van de leerstoel is onderzoek gedaan naar de loopbaanleeromgeving en loopbaanbegeleiding in het vmbo, mbo en hbo. Er heeft onderzoek plaatsgevonden met betrekking tot LOB in het examenprogramma en samenwerking bedrijfsleven en scholen voor de loopbaanontwikkeling van leerlingen en studenten. Er zijn projecten uitgevoerd op het gebied van werkexploratie en ouderbetrokkenheid bij LOB in het vmbo in opdracht van de ministeries SZW en OCW. De hoogleraar is voorzitter geweest van de ‘Commissie Kuijpers’ betreffende onderzoek naar loopbaanbegeleiding bij de Hogeschool Rotterdam.

Vanaf 2012 zijn vier promovendi gepromoveerd. Bij twee promovendi heeft de hoogleraar als promotor vanuit de leerstoel opgetreden. Momenteel worden drie promovendi begeleid.

De hoogleraar heeft studentgroepen begeleid bij onderzoeksopdrachten, en heeft een wetenschappelijke bijdrage geleverd als voorzitter of beoordelaar aan het beoordelen van NRO-onderzoeksaanvragen, als reviewer van artikelen bij internationale tijdschriften en heeft deelgenomen in beoordelingscommissies van verschillende proefschriften.

De hoogleraar is staflid van ICO (interuniversitair centrum voor onderwijswetenschappen).


Kennisdeling

In het kader van kennisdeling worden jaarlijks leerstoelbijeenkomsten, en  netwerkbijeenkomsten met decanen en docenten georganiseerd. Ook worden jaarlijks zo’n dertigtal lezingen verzorgd bij (internationale) congressen of studiedagen en kennisdelingsactiviteiten uitgevoerd. De hoogleraar heeft deelgenomen aan een webinar voor het NOLOC (beroepsvereniging van loopbaanadviseurs), de ‘Tafel der wetenschap en maatschappij’ in de Ridderzaal en aan het Netwerk Goldsmeding Foundation voor kansarme jongeren. Zij heeft een TED-talk gehouden voor de Universiteit van Nederland.

In de afgelopen jaren zijn 15 wetenschappelijke artikelen, 19 boek(hoofdstuk)en onderzoeksrapporten, en 25 artikelen in vaktijdschriften verschenen.

Vanuit de leerstoel is, in samenwerking, een netwerk opgezet van wetenschappers op gebied van loopbanen.


Valorisatie

De praktische waarde, de zgn. valorisatie, blijkt m.n. uit de vele trainingen, feedback op LOB-methoden en bijdragen aan bijeenkomsten op landelijk niveau over de ontwikkelingen in het beroepsonderwijs, waarbij een beroep is gedaan op de hoogleraar. Deze praktische waarde is ook af te lezen uit de publiciteit in landelijke en regionale media.

 

Agenda

31 - 12 - 2018
Trainingen in het kader van Bijscholing VMBO

Om docenten adequaat toe te rusten voor het werken met profielen en te ondersteunen bij een goede start is een ... Lees meer ›

  


Deel